Rùa cạn và rùa nước ngọt

Đông Nam Á là khu vực có các loài rùa cạn và rùa nước ngọt đa dạng nhất thế giới, với hơn 90 loài, chiếm hơn 25% tổng số các loài rùa cạn và rùa nước ngọt được biết đến. Không kể mức độ đa dạng cao và tầm quan trọng của khu vực Đông Nam Á đối với các loài rùa cạn và rùa nước ngọt, nhiều loài trong số này vẫn nằm trong danh mục loài bị đe dọa lớn nhất trên thế giới. Báo cáo năm 2011 của Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) về rùa cạn và rùa nước ngọt trên toàn cầu đã xếp 17 loài rùa của châu Á vào nhóm 25 loài bị đe dọa cao nhất thế giới.

Việt Nam là nơi sinh sống của 25 loài rùa cạn và rùa nước ngọt bao gồm hai loài đặc hữu, Rùa hộp trán vàng miền Nam (Cuora picturata) và Rùa trung bộ (Mauremys annamensis). Cả hai loài được coi được xếp ở mức cực kỳ nguy cấp với số lượng trên đà suy giảm. Rùa trung bộ là loài vô cùng hiếm và chỉ được tìm thấy ở khu vực miền Trung của Việt Nam. Rùa hộp trán vàng miền Nam được tìm thấy ở các tỉnh phía Nam xung quanh các tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa. 

Năm 2015, WCS Việt Nam bắt đầu thực hiện hoạt động bảo tồn loài Rùa Hoàn Kiếm đặc biệt nguy cấp. Rùa Hoàn Kiếm (Rafetus swinhoei) hay còn gọi là Giải sin-hoe là một trong những loài có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất hiện nay: tính đến tháng 6/2019, trên thế giới chỉ xác định được ba cá thể rùa còn đang sống: một cá thể đực đang sống tại Trung Quốc và hai cá thể ở Việt Nam chưa xác định được giới tính, độ tuổi, tình trạng sức khỏe và khả năng sinh sản. Đây là một thách thức lớn đối với những người làm công tác bảo tồn đang theo đuổi mục tiêu phục hồi quần thể loài này. Thời gian không còn nhiều và chúng ta phải hành động khẩn trương để tránh khỏi nguy cơ vĩnh viễn mất đi loài Rùa Hoàn Kiếm.

Các mối đe dọa

Săn bắt và mất môi trường sống là hai trong số những nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm số lượng cá thể của loài có giá trị văn hóa to lớn trong tâm thức người Việt - biểu trưng cho lịch sử hào hùng của dân tộc.

Chúng tôi đang làm gì? 

Trong nỗ lực tìm kiếm thêm các cá thể Rùa Hoàn Kiếm, WCS đã và đang tiến hành thăm dò tại nhiều hồ tự nhiên của Việt Nam và gần đây đã xây dựng bộ dụng cụ di động chẩn đoán phân tử nhằm xác định gen của Rafetus swinhoei trong môi trường, mang lại hy vọng mới cho việc tìm kiếm cá thể Rùa Hoàn Kiếm ngoài tự nhiên. WCS hiện đang phối hợp với Chi cục thủy sản Hà Nội và Tổ chức IMC triển khai Kế hoạch Bảo tồn Rùa Hoàn Kiếm giai đoạn 2018 – 2020, định hướng đến năm 2030 của Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội.

Nguồn:

Turtle Conservation Coalition [Rhodin, A.G.J., Walde, A.D., Horne, B.D., van Dijk, P.P., Blanck, T., and Hudson, R. (Eds.)]. 2011. Turtles in Trouble: The World’s 25+ Most Endangered Tortoises and Freshwater Turtles—2011. Lunenburg, MA: IUCN/SSC Tortoise and Freshwater Turtle Specialist Group, Turtle Conservation Fund, Turtle Survival Alliance, Turtle Conservancy, Chelonian Research Foundation, Conservation International, Wildlife Conservation Society, and San Diego Zoo Global, 54 pp.

McCormack, T., Stuart, B. & Blanck, T. 2016. Cuora picturata. (errata version published in 2017) The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T163463A115303820. www.iucnredlist.org. Downloaded on 12 July 2017.

Asian Turtle Trade Working Group. 2000. Mauremys annamensis. (errata version published in 2016) The IUCN Red List of Threatened Species 2000: e.T12876A97370458. www.iucnredlist.org. Downloaded on 12 July 2017.

Copyright 2007-2019 by Wildlife Conservation Society

WCS, the "W" logo, WE STAND FOR WILDLIFE, I STAND FOR WILDLIFE, and STAND FOR WILDLIFE are service marks of Wildlife Conservation Society.

Contact Information
Address: 2300 Southern Boulevard Bronx, New York 10460 | (718) 220-5100