Tê giác


Có năm loài tê giác trên thế giới: tê giác Ấn Độ, tê giác trắng, tê giác đen, tê giác Sumatra và tê giác Java. Tê giác được tìm thấy trên khắp lục địa châu Á và châu Phi, mặc dù vậy, quần thể tê giác đang giảm mạnh ở cả hai lục địa này. Quần thể tê giác châu Phi lớn nhất có thể được tìm thấy ở Nam Phi và quần thể tê giác Châu Á lớn nhất là ở Ấn Độ.

Trước đây, tê giác Java sinh sống ở Bangladesh, Myanmar, Thái Lan, Lào, Campuchia, Việt Nam, và có thể ở cả miền nam Trung Quốc, từ bán đảo Malaya đến đảo Sumatra và Java. Tuy nhiên, hiện nay người ta tin rằng tê giác Java chỉ có thể được tìm thấy trên đảo Java của Indonesia. Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) đã xếp tê giác Java vào danh mục loài cực kỳ nguy cấp với số lượng còn lại chỉ khoảng 40-60 cá thể tại đảo Java.

Tê giác Java được khẳng định là đã tuyệt chủng ở Việt Nam vào tháng 10 năm 2011 trong quá trình khảo sát. Bằng chứng thu thập được xác nhận con tê giác cuối cùng đã bị thợ săn ở khu vực Cát Lộc thuộc Vườn Quốc gia Cát Tiên, phía Nam Việt Nam bắn chết.

Các mối đe dọa


Nạn săn bắt trộm tê giác là mối đe dọa lớn nhất đối với quần thể tê giác. Bằng chứng cho thấy săn bắt trộm là nguyên nhân dẫn đến sự suy giảm của hầu hết cá thể tê giác Java ở châu Phi và châu Á. Tê giác bị săn bắt chủ yếu để lấy sừng. Sừng của chúng được sử dụng cho mục đích trang trí hoặc làm thuốc y học cổ truyền.

Nạn săn trộm tê giác gia tăng trong những năm 1970 và 1980 do nhu cầu cao về sừng tê giác ở châu Á và Trung Đông. Chỉ riêng ở Nam Phi, trong năm 2003, 22 con tê giác đã bị giết hại bất hợp pháp, nhưng 10 năm sau, năm 2013, có tới 1.004 con tê giác bị tàn sát để lấy sừng, tính trung bình có 2,75 con tê giác bị bắn chết mỗi ngày.

Trong y học cổ truyền, nhiều người tin rằng sừng tê giác có thể giúp chữa từ các bệnh đơn giản như say rượu đến những bệnh nghiêm trọng như ung thư. Cộng đồng khoa học và các cơ quan bảo tồn đã tiến hành phân tích sừng tê giác để chứng minh rằng chúng được làm từ keratin (chất tương tự được tìm thấy trong tóc và móng tay người) và do đó không có giá trị về mặt y học. Tuy nhiên, những nỗ lực này đã không được nhiều người chú ý, bởi vẫn còn nhiều người sử dụng sừng tê giác như vật trang trí để thể hiện quyền lực và đẳng cấp.

Việt Nam được đánh giá là thị trường tiêu thụ và buôn bán sừng tê giác lớn và cũng là nơi xuất hiện các mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia có tổ chức. Sừng tê giác được nhập khẩu trái pháp luật chủ yếu từ Châu Phi và được sử dụng rộng rãi ở Việt Nam, quốc gia trung chuyển cho hoạt động buôn bán lớn sừng tê giác trái pháp luật qua biên giới Trung Quốc.

Chúng tôi đang làm gì?

WCS Việt Nam làm việc với các cơ quan của chính phủ Việt Nam, hỗ trợ xây dựng năng lực và cung cấp thông tin về chính sách nhằm nâng cao hiệu quả giám sát các hoạt động buôn bán động vật hoang dã (ĐVHD) trái pháp luật. Chúng tôi nghiên cứu về các đường dây buôn bán, các địa điểm buôn bán, chế biến ĐVHD trái pháp luật, và chia sẻ với các cơ quan thực thi pháp luật để điều tra và ngăn chặn.

Chúng tôi phối hợp chặt chẽ với các cơ quan thực thi pháp luật ở cả cấp trung ương và địa phương, trong đó có cảnh sát và kiểm lâm, cũng như hỗ trợ kỹ thuật như cung cấp thông tin, kỹ năng giám định loài, tư vấn về pháp luật nhằm mục tiêu triệt phá các mạng lưới tội phạm buôn bán ĐVHD trái pháp luật. 

Nguồn:

Brook, S., Van Coeverden de Groot, P., Mahood, S., and Long B. (2011). Extinction of the Javan Rhinoceros (Rhinoceros sondaicus) from Vietnam. World Wildlife Fund Report. 

van Strien, N.J., Manullang, B., Sectionov, Isnan, W., Khan, M.K.M, Sumardja, E., Ellis, S., Han, K.H., Boeadi, Payne, J. & Bradley Martin, E. 2008. Dicerorhinus sumatrensis. The IUCN Red List of Threatened Species 2008: e.T6553A12787457. www.iucnredlist.org. Downloaded on 07 July 2017.



 

Copyright 2007-2018 by Wildlife Conservation Society

WCS, the "W" logo, WE STAND FOR WILDLIFE, I STAND FOR WILDLIFE, and STAND FOR WILDLIFE are service marks of Wildlife Conservation Society.

Contact Information
Address: 2300 Southern Boulevard Bronx, New York 10460 | (718) 220-5100