Linh trưởng

Linh trưởng là một nhánh lớn của động vật có vú, gồm các loài như Vượn cáo chuột Berthe (Microcebus berthae) nặng ít nhất là 30 gram đến Gorilla phương Đông nặng lên tới 200 kg hoặc hơn. Linh trưởng phân bố trên nhiều vùng từ Trung, Nam Mỹ, tới châu Phi và châu Á. 

Việt Nam là quê hương của 24 loài linh trưởng, một nửa trong số này là các loài đặc hữu của Việt Nam. Tuy nhiên, thực tế đáng buồn là hiện nay phần lớn những loài này đều đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng.

Các loài đặc hữu

Voọc Cát Bà (Trachypithecus poliocephalus)


Voọc Cát Bà chỉ được tìm thấy trên đảo Cát Bà ngoài khơi bờ biển phía Đông Bắc Việt Nam. So với bất cứ loài voọc nào trên thế giới, phân bố của Voọc Cát Bà là nhỏ nhất. Loài này nằm trong danh mục cực kỳ nguy cấp theo xếp loại của Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) kể từ năm 2000. Vào năm 2004, ước tính chỉ còn 64 cá thể Voọc Cát Bà.  

Khỉ đuôi dài Côn Đảo  (Macaca fascicularis condorensis)


Có nhiều loài khỉ đuôi dài ở Việt Nam và trên thế giới, tuy nhiên, loài khỉ đuôi dài đặc hữu này của Viêt Nam chỉ phân bố giới hạn tại Côn Đảo thuộc tỉnh duyên hải Bà Rịa Vũng Tàu, Đông Nam Việt Nam. Loài này nằm trong danh mục loài cực kỳ nguy cấp theo xếp loại của IUCN từ năm 2001. Ước tính hiện còn khoảng 2.000 cá thể trên toàn thế giới. 

Voọc mông trắng (Trachypithecus delacouri)


Voọc mông trắng được tìm thấy tại các tỉnh phía Bắc gồm: Ninh Bình, Hà Nam, Hòa Bình, Thanh Hóa và Hà Tây (Hà Nội). Loài này nằm trong danh mục cực kỳ nguy cấp theo xếp hạng của IUCN kể từ năm 2003. Số lượng loài đã giảm và ước tính trong tự nhiên loài này chỉ còn từ 200 đến 250 cá thể.  

Vượn đen tuyền Đông Bắc (Nomascus nasutus)


Vượn đen tuyền Đông Bắc được tìm thấy ở một khu vực nhỏ ở Đông Bắc Việt Nam gần biên giới Trung Quốc, gồm khu vực dãy núi Phong Nam-Ngọc Khê, huyện Trùng Khánh, phía bắc tỉnh Cao Bằng và rừng lân cận ở huyện Tĩnh Giang, Quảng Tây. Loài này cũng có thể còn tồn tại ở tỉnh Hoà Bình, Việt Nam. Năm 2002, đã có báo cáo cho thấy vượn đen tuyền Đông Bắc xuất hiện ở khu vực rừng Kim Hy thuộc tỉnh Bắc Kạn.Vượn đen tuyền đông bắc nằm trong danh mục nguy cấp theo xếp hạng của IUCN từ năm 2003. Ước tính còn khoảng 130 cá thể trên toàn thế giới.

Voọc chà vá chân xám  (Pygathrix cinerea)


Voọc chà vá chân xám được tìm thấy tại các tỉnh miền Trung của Việt Nam như: Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Kon Tum và Gia Lai. Loài này nằm trong danh mục cực kỳ nguy cấp theo xếp hạng của IUCN từ năm 2003. Số lượng ước tính vào năm 2004 là từ 550 tới 700 cá thể, suy giảm hơn 80% trên toàn thế giới.  

Voọc mũi hếch (Rhinopithecus avunculus)


Mặc dù loài này đã từng phổ biến khắp phía Bắc của Việt Nam, voọc mũi hếch hiện chỉ được tìm thấy giới hạn ở các tỉnh Tuyên Quang, Bắc Kạn và Hà Giang thuộc phía Bắc Việt Nam. Loài này nằm trong danh mục cực kỳ nguy cấp theo xếp loại của IUCN. Số lượng ước tính tại Việt Nam là khoảng 250 cá thể. 

Các mối đe dọa

Tất cả các loài linh trưởng ở Việt Nam đang bị đe dọa bởi nạn săn bắt trái pháp luật và môi trường sống bị hủy hoại. Mặc dù tất cả các loài linh trưởng được pháp luật bảo vệ, việc nuôi nhốt linh trưởng vẫn đang diễn ra và là nguyên nhân lớn dẫn đến sự suy giảm nghiêm trọng các loài đặc hữu của Việt Nam. 

Linh trưởng bị săn bắt chủ yếu để sử dụng trong y học cổ truyền và kinh doanh thịt thú rừng, tuy nhiên chúng cũng có thể bị đánh bắt phục vụ mục đích buôn bán thú cảnh quốc tế. Sự độc đáo của các loài linh trưởng Việt Nam đã thu hút nhiều thị trường khác nhau. 

Chúng tôi đang làm gì?

WCS Việt Nam làm việc với các cơ quan của chính phủ Việt Nam, hỗ trợ xây dựng năng lực và cung cấp thông tin về chính sách nhằm nâng cao hiệu quả giám sát các hoạt động buôn bán động vật hoang dã trái pháp luật. Chúng tôi nghiên cứu về các đường dây buôn bán, các địa điểm buôn bán/chế biến động vật hoang dã trái pháp luật, và chia sẻ với các cơ quan thực thi pháp luật để điều tra và ngăn chặn.

Chúng tôi phối hợp chặt chẽ với các cơ quan thực thi pháp luật ở cả cấp trung ương và địa phương, trong đó có cảnh sát và kiểm lâm, cũng như hỗ trợ kỹ thuật như cung cấp thông tin, kỹ năng giám định loài, tư vấn về pháp luật nhằm mục tiêu triệt phá các mạng lưới tội phạm chuyên buôn bán động vật hoang dã.

Chúng tôi muốn gửi lời cám ơn chân thành tới anh Nguyễn Vân Trường và Tổ chức Bảo tồn Động Thực vật Quốc tế (FFI Việt Nam) vì đã cho phép chúng tôi được sử dụng những tấm ảnh linh trưởng tuyệt vời này.

Nguồn:

Bleisch, B., Xuan Canh, L., Covert, B. & Yongcheng, L. 2008. Trachypithecus poliocephalus ssp. poliocephalus. The IUCN Red List of Threatened Species 2008. www.iucnredlist.org. Downloaded on 07 July 2017.

Ong, P. & Richardson, M. 2008. Macaca fascicularis ssp. condorensis. The IUCN Red List of Threatened Species 2008. www.iucnredlist.org. Downloaded on 07 July 2017. 

Nadler, T., Xuan Canh, L., Ngoc Thanh, V. & Khac Quyet, L. 2008. Trachypithecus delacouri. The IUCN Red List of Threatened Species 2008: e.T22043A9350654. www.iucnredlist.org. Downloaded on 07 July 2017. 

Bleisch, B. & Geissmann, T. 2008. Nomascus nasutus. The IUCN Red List of Threatened Species 2008: e.T41642A10526189. www.iucnredlist.org. Downloaded on 07 July 2017. 

Ngoc Thanh, V., Lippold, L., Nadler, T. & Timmins, R.J. 2008. Pygathrix cinerea. The IUCN Red List of Threatened Species 2008: e.T39827A10273229. www.iucnredlist.org. Downloaded on 07 July 2017. 

Xuan Canh, L., Khac Quyet, L., Thanh Hai, D. & Boonratana, R. 2008. Rhinopithecus avunculus. The IUCN Red List of Threatened Species 2008: e.T19594A8984679. www.iucnredlist.org. Downloaded on 07 July 2017. 

Nadler, T., Vu Ngoc, T., and Streicher U. (2007). Conservation status of Vietnamese primates. Vietnamese Journal of Primatology. 1, 7-26. 

Ha Thanh Long. 2004. Distribution and status of grey-shanked douc langur (Pygthrix cinerea) in Vietnam. In: T. Nadler, U. Streicher and Ha Thang Long (eds), Conservation of primates in Vietnam, pp. 52-57. Frankfurt Zoological Society, Hanoi, Vietnam.

Eames, J. C., Nguyen, T. V., & Le, Q. K. (2016). Edge of Extinction. The conservation of Vietnam's threatened primates. HCMC: Itaxa Company.



 

Copyright 2007-2019 by Wildlife Conservation Society

WCS, the "W" logo, WE STAND FOR WILDLIFE, I STAND FOR WILDLIFE, and STAND FOR WILDLIFE are service marks of Wildlife Conservation Society.

Contact Information
Address: 2300 Southern Boulevard Bronx, New York 10460 | (718) 220-5100